Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên, xã hội cần thiết trực tiếp ảnh hưởng đến mọi hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ. Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp góp phần thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ. Qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Môi trường giáo dục trong trường mầm non gồm có môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học. Cả hai môi trường này đều rất quan trọng đến việc dạy và học của cô và trẻ. Trẻ em sẽ tham gia vào các hoạt động và các loại trò chơi khác nhau tùy thuộc vào môi trường mà trẻ đang hoạt động. Vì vậy trẻ cần có cơ hội để chơi và học ở môi trường bên trong và môi trường bên ngoài lớp học nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt.

     Bán sát những nguyên tắc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm chúng tôi đã chú trọng những vấn đề sau:

    Xây dựng môi trường ngoài lớp học:

   Ngay sau khi tập huấn chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”. Được sự chỉ đạo của cấp trên cũng như sự chỉ đạo sát sao của BGH nhà trường họp Hội đồng sư phạm nhà trường và ban đại diện cha mẹ học sinh có Kế hoạch quy hoạch khu vui chơi, khuôn viên trồng cây xanh, cây cảnh, vườn rau, vườn cây ăn quả…..Từ đó toàn thể CBGV-NV trong nhà trường chung tay xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

     BGH tham mưu chính quyền địa phương hỗ trợ kinh phí đổ đất san bằng vườn trường, làm nhà lưới để làm vườn rau sạch phục vụ cho trẻ ăn bán trú tại trường, trồng vườn cây ăn quả, cây thuốc nam, sau đó phân chia cho các lớp từ đó các lớp đã phối với phụ huynh lao động với hàng trăm ngày công để hoàn thiện được vườn trường. Vườn cây ăn quả được quy hoạch theo hàng lối và theo từng loại rất đẹp, còn vườn rau các lớp huy động phụ huynh làm và từ bàn tay của các cô giáo chăm sóc hầu như năm nào vườn rau cũng đẹp và tươi tốt, có nhiều loại rau và có đủ rau sạch để phục vụ cho trẻ ăn bán trú tại trường. Hơn thế nữa vườn rau cũng là một nơi để trẻ được tham gia các hoạt động trải nghiệm chăm sóc nhổ cỏ, tham quan trẻ rất hứng thú, phát huy được tính tích cực ở trẻ. Vườn rau của nhà trường trong những năm xây dựng nông thôn mới đã được đón các đoàn kiểm tra của tỉnh, huyện về kiểm tra  tuyên dương

Một số hình ảnh vườn rau của tường

 

 

 

 

 

      Sau đó tiếp tục quy hoạch các khu vui chơi như sân bóng chuyền, sân mi ni, khu vui chơi vận động, khu vườn cổ tích, và các góc thiên nhiên, góc khám phá cho trẻ hoạt động. Các khu vực trong nhà trường được quy hoạch theo hướng tận dụng các không gian để cho trẻ hoạt động, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ. Môi trường tạo được cơ hội cho trẻ trải nghiệm, phát triển vận động, phát triển thể chất phù hợp với điều kiện nhà trường, văn hóa của địa phương. Trường luôn tận dụng các nguồn nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để trẻ khám phá đặc biệt là nguồn nguyên liệu tự nhiên và phế phẩm. Xây dựng sân chơi, vận động thì giáo viên phối hợp với các bậc phụ huynh cùng chung tay sưu tầm các loại phế liệu như lốp xe ô tô, xe máy, xe đạp, các ông nhựa để làm các bục nhảy, cổng chui, cột ném các đường đi lối lại, lấy vải cũ may các túi để làm đấm bốc để trẻ hoạt động hàng ngày, sân bóng mi ni thì được lát cỏ tự nhiên có diện tích rộng rãi thởi mái cho trẻ hoạt động, ở vườn cố tích được thiết kế một cách tự nhiên có các câu chuyện cổ tích, các nhân vật trong truyện như tám cám, nàng bạch tuyết và bảy chú lùn..., trong vườn được trồng các bồn hoa để cho trẻ trải nghiệm và chăm sóc hàng ngày...

Một số hình ảnh sân chơi, vườn cổ tích của trường

 

 

        Sân trường có cây xanh, cây che bóng mát, từ bàn tay của các cô trồng các bồn hoa, cây cảnh được bố trí hợp lý , trên sân được vẽ các ô bật chụm chân, tách chân, in hình các dấu chân bé, vẽ các con vật ngộ nghĩnh bằng sơn để kích thích sự chú ý và trẻ được hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi, phía trước các phòng học được tạo các góc mở thay đổi theo từng chủ để để trẻ tự tháo ra, lắp vào, các góc sân trường được bố trí làm góc thiên nhiên cho trẻ khám phá, các cô đã tìm tòi các vật liệu tự nhiên, các loại chai lọ, rơm rạ, đi chở từng viên đá mồ côi ở khe suối về để sắp xếp làm các con suối, ngọn núi, các con vật ngộ nghĩnh để cho trẻ khám phá và được trải nghiệm hàng ngày, khu vui chơi với cát, nước, sỏi (trẻ được tiếp xúc với cát nước chơi các trò chơi câu cá, thả vật chìm nổi, đong, đúc xây nhà trên cát, sỏi...

Một số hình tạo môi trường ngoài trẻ hoạt động trải nghiệm

 

Xây dựng môi trường trong lớp:
          Trong lớp học không thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm lôi cuốn trẻ các cô giáo đã tạo nên một môi trường lớp học với những màu sắc sinh động, những nhân vật ngộ nghĩnh… Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; phản ánh kinh nghiệm, văn hóa của địa phương; luôn thay đổi để tạo ra sự hấp dẫn mới lạ đối với trẻ. Các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên, chúng không cần phải di chuyển đi hoặc đóng lại. Vì vậy chúng tôi suy nghĩ cẩn trọng về việc bố trí các góc phù hợp, tạo góc mở cho trẻ hoạt động. Việc sắp xếp rất linh hoạt để có thể sắp xếp lại. Ví dụ: để thay đổi sự tập trung của góc hoạt động phân vai từ trò chơi gia đình sang trò chơi bác sỹ, hoặc tạo ra sự linh hoạt của trẻ bằng cách di chuyển một số giá để đồ. Khi thiết kế các góc hoạt động luôn chú ý những hoạt động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động), các góc được bày biện hấp dẫn. 
Học liệu và phương tiện trong góc hoạt động đóng vai trò không nhỏ trong quá trình học và chơi của trẻ. Vì vậy các đồ dùng và học liệu chúng tôi làm ở các góc hoạt động để hỗ trợ việc học của trẻ và để thu hút trẻ tham gia, cũng như tạo ra các cơ hội cho trẻ học theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm. 

Một số hình ảnh môi trường trong lớp

 

        Ngoài ra cô giáo đã chú ý tôn trọng nhu cầu, sở thích hoạt động và tính đến khả năng của mỗi trẻ. Đảm bảo môi trường giao tiếp thân thiện, hòa đồng, ấm cúng, cởi mở giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trường xung quanh. Quan hệ giữa cô và trẻ, người lớn với trẻ phải thể hiện tình cảm yêu thương, thái độ tôn trọng, tin tưởng trẻ, tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ những suy nghĩ, tâm tư nguyện vọng của mình. Tạo điều kiện cho trẻ giao tiếp và thể hiện sự quan tâm của mình đối với mọi người, đối với sự vật hiện tượng gần gũi xung quanh. Mọi cử chỉ, lời nói, việc làm của cô giáo và người lớn luôn mẫu mực để trẻ noi theo. Mối quan hệ giữa trẻ với trẻ là quan hệ bạn bè cùng học cùng chơi, đoàn kết, hợp tác, chia sẻ, đồng cảm, học hỏi lẫn nhau. Các cô luôn nhạy cảm để tận dụng các mối quan hệ giữa trẻ với trẻ để giáo dục trẻ và có sự thống nhất.

      Kết quả đạt được sau 5 năm thực hiện chuyên đề “xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” đã làm phong phú các góc hoạt động trong lớp và ngoài trời; Lựa chọn, chuẩn bị học liệu cho trẻ sử dụng theo nhiều cách khác nhau và sáng tạo; Tạo nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu và hoạt động để trẻ có thể chủ động vui chơi, tìm tòi khám phá, thực hành, trải nghiệm, sáng tạo, Trẻ được thể hiện ý tưởng mà không bị gò bó bằng việc “học bằng chơi, chơi mà học ” rất hiệu quả. Qua cuộc thi “xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”  tổ chức năm 2018 trường mầm non Xuân Lĩnh đã đạt giải ba cấp huyện.

      Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục của trường mầm non đã đáp ứng được yêu cầu của chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”. Nhìn cảnh quan nhà trường khang trang hơn, sạch đẹp hơn, đó là niềm vui của tập thế CBGVNV cũng như phụ huynh hoạc sinh trường mầm non Xuân Lĩnh. Một ngôi trường không to đồ sộ, không cao tầng nhưng rất sạch đẹp, thoáng mát và thân thiện.

Một số hình ảnh của trường mầm non Xuân Lĩnh

                                                                                    Xuân Lĩnh, tháng 03 năm 2020

                                                                                  Người viết: Lê Thị Anh Thơ